تجهیزات مناسب روف گاردن مدولار؛ از زیرساخت فنی تا تجهیزات کاربردی

روف گاردن مدولار یکی از روش های انعطاف پذیر برای ایجاد فضای سبز و محیطی قابل استفاده روی پشت بام است. در این روش، بخش های مختلف پروژه در قالب واحدها یا ماژول های جداگانه طراحی می شوند؛ بنابراین در صورت نیاز می توان چیدمان آن ها را تغییر داد، بخشی را تعمیر کرد یا تجهیزات جدیدی به فضا افزود. در اینجا، مهم ترین تجهیزات روف گاردن مدولار را بررسی می کنیم و توضیح می دهیم که هر بخش چه نقشی در دوام، زیبایی و قابلیت استفاده از این فضا دارد.

روف گاردن مدولار چیست؟

در روف گاردن مدولار، گیاهان و بستر کشت معمولا داخل سینی ها، باکس ها یا فلاورباکس های مستقلی قرار می گیرند که براساس نقشه در کنار یکدیگر چیده می شوند. این واحدها می توانند از پیش کاشته شده باشند یا پس از انتقال به بام، بستر و گیاه درون آن ها قرار گیرد. استفاده از واحدهای مستقل باعث می شود بتوان قسمت های مختلف فضای سبز را بدون برهم زدن کل پروژه جابه جا یا تعویض کرد. البته تجهیزات مدولار باید روی یک بستر فنی استاندارد نصب شوند. سینی گیاه یا فلاورباکس نمی تواند جایگزین آب بندی، محاسبات سازه ای یا سیستم اصولی تخلیه آب شود.

تجهیزات روف گاردن مدولار

تجهیزات مورد استفاده در یک روف گاردن مدولار را می توان به دو گروه اصلی تقسیم کرد:

• گروه اول شامل اجزای فنی و زیرساختی مانند سازه بام، عایق رطوبتی، مانع ریشه، زهکشی، لایه فیلتر، مدول کاشت، بستر کشت و آبیاری است. عملکرد صحیح این بخش ها برای جلوگیری از نشت آب، اضافه بار و آسیب دیدن گیاهان ضروری است.
• گروه دوم تجهیزات قابل مشاهده و کاربردی مانند کفپوش، مبلمان فضای باز، فلاورباکس، سایه بان، سیستم روشنایی، پنکه مه پاش، هیتر و باربیکیو را در بر می گیرد. این تجهیزات براساس متراژ، نوع کاربری و شرایط آب وهوایی انتخاب می شوند.

سازه و سطح اصلی بام

نخستین بخش هر روف گاردن، سازه ای است که باید وزن تمام اجزای پروژه را تحمل کند. در محاسبات نباید فقط وزن خشک سینی ها یا فلاورباکس ها در نظر گرفته شود؛ زیرا بستر کشت پس از آبیاری سنگین تر می شود و وزن گیاهان نیز با رشد آن ها افزایش پیدا می کند.

وزن افراد، مبلمان، کفپوش، آتشدان، باربیکیو، مخزن آب و سایر تجهیزات نیز به بار نهایی اضافه می شود. بنابراین پیش از خرید تجهیزات روف گاردن مدولار، باید وضعیت سازه، شیب بام، محل کف شورها و ظرفیت تحمل بار توسط متخصص بررسی شود.

لایه عایق رطوبتی

عایق رطوبتی یکی از حیاتی ترین اجزای روف گاردن است. این لایه از نفوذ آب آبیاری و بارندگی به سقف ساختمان جلوگیری می کند. سینی های مدولار، کفپوش یا فلاورباکس به تنهایی نمی توانند نقش عایق اصلی بام را ایفا کنند. پیش از قرار دادن هرگونه مدول روی بام، عایق باید بررسی و در صورت لزوم آزمایش شود. محل اتصالات، اطراف کف شورها، دیوارهای جانبی و نقاط عبور تأسیسات از بخش هایی هستند که به دقت بیشتری نیاز دارند.

لایه محافظ و مانع نفوذ ریشه

روی عایق معمولا از یک لایه محافظ استفاده می شود تا جابه جایی مدول ها، ابزارهای اجرایی و فشار تجهیزات به سطح آب بندی آسیب نرسانند. در صورت نیاز، مانع ریشه نیز اجرا می شود تا ریشه گیاهان نتواند به لایه های زیرین نفوذ کند. نوع مانع ریشه باید با عایق و گونه های گیاهی هماهنگ باشد. انتخاب گیاهان دارای ریشه مهاجم برای روف گاردن توصیه نمی شود؛ زیرا حتی با وجود لایه های محافظ، ممکن است در بلندمدت مشکلاتی برای سیستم ایجاد کنند.

سیستم زهکشی و ذخیره آب

لایه زهکشی وظیفه دارد آب اضافی را از مدول ها و بستر کشت خارج کرده و به سمت کف شورها هدایت کند. اگر آب در اطراف ریشه باقی بماند، اکسیژن رسانی کاهش پیدا می کند و احتمال آسیب دیدن گیاهان افزایش می یابد. تجمع آب همچنین می تواند بار واردشده بر سقف را بیشتر کند. کف شورها نیز باید همیشه در دسترس باقی بمانند. قرار دادن مدول، فلاورباکس یا کفپوش به شکلی که امکان بازرسی و نظافت خروجی ها را از بین ببرد، اشتباه است.

لایه فیلتر

فیلتر معمولا میان بستر کشت و لایه زهکشی قرار می گیرد. این لایه اجازه عبور آب را می دهد؛ اما از شسته شدن ذرات ریز بستر و ورود آن ها به کانال های زهکشی جلوگیری می کند. اگر فیلتر مناسب نباشد، ذرات بستر ممکن است به مرور مسیر خروج آب را مسدود کنند. از سوی دیگر، پارچه یا لایه ای که نفوذپذیری کافی ندارد، می تواند باعث ماندن آب در مدول شود.

سینی و باکس مدولار کاشت

سینی یا باکس کاشت، مشخص ترین جزء روف گاردن مدولار است. این واحدها باید در برابر نور خورشید، رطوبت، تغییرات دما و وزن بستر مرطوب مقاوم باشند. کف مدول نیز باید دارای خروجی مناسب برای تخلیه آب باشد.

هنگام انتخاب مدول باید به ابعاد، عمق، وزن خالی، وزن نهایی، ظرفیت نگهداری آب و روش اتصال واحدها به یکدیگر توجه کرد. مدول های بسیار سبک ممکن است در بام های بادخیز به مهار بیشتری نیاز داشته باشند. مدول ها نباید مانع جریان آب روی سطح بام شوند. همچنین بهتر است چیدمان آن ها به شکلی باشد که بتوان هر واحد را بدون جابه جایی تعداد زیادی از سینی ها خارج کرد.

 بستر کشت سبک و مهندسی شده

استفاده از خاک معمولی باغچه در روف گاردن انتخاب مناسبی نیست. خاک طبیعی معمولا وزن بیشتری دارد، پس از آبیاری متراکم می شود و ممکن است زهکشی و هوادهی کافی نداشته باشد. بستر مخصوص روف گاردن باید سبک، متخلخل، دارای زهکشی مناسب و قادر به نگهداری مقدار کنترل شده ای از رطوبت باشد. نوع و عمق بستر نیز باید براساس گیاهان انتخاب شود.

گیاهان مناسب روف گاردن مدولار

عواملی مانند شدت باد، تابش مستقیم، گرمای سطح و محدود بودن عمق بستر باعث می شوند هر گیاهی برای روف گاردن مناسب نباشد.

گیاهان مقاوم به خشکی، کم ارتفاع، چندساله، دارای ریشه کنترل شده و سازگار با اقلیم معمولا انتخاب های مطمئن تری برای مدول های کم عمق هستند. برای باکس های عمیق تر می توان از گراس های زینتی، گیاهان معطر، گل های فصلی و بعضی درختچه ها استفاده کرد. بهتر است گیاهان دارای نیاز آبی مشابه در یک مدول یا محدوده قرار گیرند.

سیستم آبیاری

حتی گیاهان مقاوم به خشکی نیز در دوره استقرار اولیه به آبیاری منظم نیاز دارند. مدول های کوچک به دلیل محدود بودن حجم بستر ممکن است در هوای گرم سریع تر خشک شوند؛ بنابراین اتکا به بارندگی برای تمام فصل ها منطقی نیست. آبیاری قطره ای یکی از روش های کاربردی برای روف گاردن مدولار است؛ زیرا می توان مقدار آب هر محدوده را کنترل کرد.

کفپوش مدولار و مسیرهای رفت و آمد

در روف گاردن قابل استفاده، باید میان مدول های کاشت مسیرهایی برای حرکت، نشستن و دسترسی به تجهیزات ایجاد شود. کفپوش های تایل شونده، چوب پلاست، صفحات قابل جابه جایی و سازه های پایه دار می توانند برای طراحی این مسیرها مناسب باشند.

فلاورباکس های مستقل

در کنار سینی های سطحی، می توان از فلاورباکس های بزرگ تر برای کاشت گیاهان بلند، درختچه ها یا ایجاد حریم استفاده کرد. فلاورباکس ها همچنین برای تفکیک فضای نشیمن، پنهان کردن تجهیزات و هدایت مسیر حرکت کاربرد دارند.

هنگام خرید فلاورباکس باید وزن نهایی خاک مرطوب، مقاومت بدنه، زهکشی و پایداری آن در برابر باد بررسی شود. مدل های باریک و بلند ممکن است ظاهر جذابی داشته باشند، اما در محیط های بادخیز باید به خوبی مهار شوند. فلاورباکس بزرگ تر رطوبت را مدت بیشتری نگه می دارد؛ اما وزن بیشتری نیز به بام وارد می کند.

مبلمان مدولار فضای باز

مبلمان مدولار با ساختار انعطاف پذیر روف گاردن هماهنگی زیادی دارد. قطعات جداگانه را می توان متناسب با تعداد مهمانان یا نوع استفاده جابه جا کرد و در صورت نیاز، چیدمان نشیمن را تغییر داد. برای روف گاردن کوچک، نیمکت های متصل به فلاورباکس، صندلی های تاشو و میزهای کم حجم مناسب تر هستند. در فضاهای بزرگ تر می توان از ست های چندتکه، میز غذاخوری و مبلمان ال شکل استفاده کرد.

سایه بان، چتر و پرگولا

چتر، سایه بان جمع شونده یا پرگولای سبک می تواند فضای نشیمن را قابل استفاده تر کند. نوع سایه بان باید براساس جهت تابش، شدت باد و متراژ انتخاب شود. چترهای بزرگ به پایه محکم و فضای کافی نیاز دارند و در شرایط باد شدید باید مطابق دستورالعمل سازنده بسته شوند. سازه های ثابت مانند پرگولا باید به سازه اصلی یا زیرسازی مهندسی شده متصل شوند. قرار دادن سازه سنگین روی سینی های کاشت یا کفپوش مدولار روش ایمنی نیست.

روشنایی روف گاردن

چراغ های مسیر، نور مخفی زیر نیمکت، چراغ دیواری و ریسه های مناسب فضای باز از گزینه های رایج هستند. تجهیزات روشنایی باید برای محیط بیرونی طراحی شده باشند و اتصالات برق آن ها در برابر رطوبت محافظت شود. کابل کشی نیز باید پیش از تکمیل کفپوش و چیدمان مدول ها انجام شود و نقاط اتصال برای تعمیرات آینده قابل دسترس باقی بمانند.

تجهیزات سرمایشی و گرمایشی

برای استفاده بیشتر از روف گاردن در فصل های مختلف می توان از پنکه فضای باز، پنکه مه پاش، هیتر یا آتشدان استفاده کرد. انتخاب این تجهیزات باید براساس اقلیم، متراژ و میزان باز بودن محیط انجام شود. پنکه مه پاش برای مناطق گرم و خشک کاربرد بیشتری دارد. هیتر و آتشدان نیز باید روی سطح پایدار قرار گیرند و با گیاهان، پارچه ها، سایه بان و مواد قابل اشتعال فاصله ایمن داشته باشند.

تجهیزات پذیرایی و پخت و پز

باربیکیو، میز سرو، سینک فضای باز و کابینت مقاوم در برابر شرایط جوی می توانند روف گاردن را برای دورهمی ها کاربردی تر کنند. تجهیزات سنگین پخت وپز نباید بدون بررسی سازه ای در هر نقطه از بام قرار دهند. محل دسترسی به برق، گاز یا آب نیز باید توسط افراد متخصص طراحی شود.

سخن آخر

تجهیزات مناسب روف گاردن مدولار فقط به سینی های کاشت محدود نمی شوند. سازه مقاوم، عایق استاندارد، لایه محافظ، زهکشی، فیلتر، بستر سبک، گیاه مناسب و سیستم آبیاری، زیرساخت اصلی پروژه را تشکیل می دهند. کفپوش، فلاورباکس، مبلمان، سایه بان، روشنایی و تجهیزات آسایش نیز فضای بام را به محیطی زیبا و قابل استفاده تبدیل می کنند.

برای تکمیل فضای روف گاردن و تهیه محصولاتی مانند فلاورباکس، مبلمان فضای باز، سایه بان، پنکه مه پاش، هیتر، آتشدان، باربیکیو و سایر وسایل کاربردی، می توانید تجهیزات مورد نیازتان را از سایت بامرنگ خریداری کنید.